Blog — Je plek innemen (praktijkvoorbeeld)
Ik heb 25 jaar lesgegeven in het BuSO-onderwijs.
Ik moet zeggen: ik heb daar ontzettend veel geleerd.
Door met jongeren te werken, heb ik veel geleerd over mezelf.
En minstens evenveel over anderen.
Als ik terugkom op het familiesysteem en het belang van je plek innemen — of anders gezegd: wat er gebeurt wanneer je de plek van iemand anders inneemt en de volgorde niet respecteert — dan denk ik spontaan aan een leerling.
Ik had hem meerdere uren per week in de klas, waardoor ik hem steeds beter leerde kennen. Als klastitularis kende ik ook zijn thuissituatie.
Op het eerste gezicht leek die niet problematisch.
Alleen… zijn vader was afwezig. Er werd zelfs amper over hem gesproken.
Doorheen het schooljaar had deze leerling regelmatig moeilijkheden.
Hij kwam in aanvaring met medeleerlingen, met leerkrachten en zelfs op zijn stageplaats.
Op zijn stage deed hij zijn werk goed.
Maar hij ging telkens een stap te ver.
Voor wat goed was voor hem.
Hij voelde zich groot en sterk. Zo sterk zelfs dat hij anderen begon te zeggen wat ze moesten doen.
Ook mij.
Op een bepaald moment begon hij mij te commanderen — op een vrij beleefde manier, dat wel. Maar ik voelde meteen: hier klopt iets niet.
Ik stond er even bij stil.
Wat gebeurt hier?
Ik nam hem apart, zonder in te gaan op wat hij zei.
Ik noemde hem bij zijn naam en vroeg:
“Klopt het dat ik jouw leerkracht ben?”
Hij antwoordde: “Ja.”
“En klopt het dat jij de leerling bent?”
Opnieuw: “Ja.”
“Oké,” zei ik. “Kan je mij eens nazeggen:
‘Ik ben de leerling en jij bent de meester.’”
Hij keek me even aan en glimlachte.
“Gewoon nazeggen?”
Ik knikte.
Hij begon: “Ik ben…”
Maar hij slikte zijn woorden in. Hij werd rood.
Hij werd bijna boos.
“Wat is dat, jong?” zei hij.
Ik zei rustig: “Dit is waarom jij in de problemen komt.”
Ik legde hem uit, op zijn niveau, dat het niet zijn taak was om te sturen of te regelen. Dat hij beter kon luisteren en uitvoeren in plaats van de leiding te nemen.
Thuis miste hij een vaderfiguur.
En zonder het te beseffen had hij die plek ingenomen.
Hij nam verantwoordelijkheid op voor zijn mama.
Hij probeerde te sturen en te regelen.
Thuis werkte dat misschien deels.
Maar op school… en op zijn stage… liep het fout.
Want daar was het niet zijn plek.
Toeval bestaat niet.
Een jaar geleden kwam ik hem opnieuw tegen.
Hij werkte ondertussen in een winkel.
We maakten een praatje en ik vroeg hoe het met hem ging.
Wat hij niet wist, is dat ik aftoetste of hij ondertussen zijn plek had ingenomen.
Ik voelde meer rust bij hem.
Hij was veranderd.
Iets ouder geworden.
Iets wijzer misschien.
Het was ondertussen meer dan vijf jaar geleden dat ik hem nog in de klas had.
En zoals zo vaak:
Tijd helpt.
Ervaringen helpen.
Soms ook tegenslagen.
Zelfs een ontslag kan nodig zijn om tot inzicht te komen.
En dat brengt ons terug naar de essentie:
Sta jij op jouw plek?
Want als je op jouw plek staat…
valt er vaak meer op zijn plaats dan je denkt.
